Przejdź do treści
Na Karaibach

Przewodnik po Karaibach dla osób, które same planują wyjazd.

Na Karaibach
Kuba

Kuba: przewodnik po kraju, miastach i plażach

Redakcja Na Karaibach10 min czytania
Kuba
Fot. Ivan2010, CC BY-SA 3.0

Kuba to wyspa na Karaibach, którą wiele osób wybiera na wyjazd na własną rękę. W tym przewodniku znajdziesz najważniejsze miejsca, czyli Hawanę, Varadero, Trynidad, Viñales i cayos, oraz informacje o tym, jak płacić, kiedy jechać i na co zwrócić uwagę przed wyjazdem. Każdy temat ma osobny artykuł, a tutaj dostajesz wybór i kierunek.

Gdzie leży Kuba i z czego składa się kraj?

Kuba to państwo wyspiarskie na Karaibach, położone tam, gdzie łączą się Morze Karaibskie, Zatoka Meksykańska i Ocean Atlantycki. Wyspa Kuby to główna część kraju, a wokół niej leży 4195 wysp, wysepek i cayos. Powierzchnia państwa wynosi 110 860 kilometrów kwadratowych.

Kraj leży na wschód od półwyspu Jukatan, na południe od Florydy i Bahamów, na zachód od wyspy Hispaniola i na północ od Jamajki oraz Kajmanów. Kulturowo Kuba należy do Ameryki Łacińskiej, a stolicą jest Hawana.

Dla planującego najważniejsze jest to, że kraj dzieli się na trzy części, które dobrze widać na mapa Kuby:

  • zachód, z Hawaną, Viñales i prowincją Pinar del Río,
  • środek, z Trynidadem, Cienfuegos i Santa Clara,
  • wschód, z Santiago de Cuba i Baracoą.

Dojazd z jednego końca kraju na drugi wymaga osobnego planu. Lepiej wybrać jeden lub dwa regiony niż próbować zobaczyć wszystko w jednym wyjeździe. Język urzędowy to hiszpański, więc przydadzą się podstawowe zwroty.

Skąd pochodzi nazwa Kuba?

Historycy uważają, że nazwa Kuba pochodzi z języka Taíno, którym posługiwali się rdzenni mieszkańcy wyspy w chwili przybycia Hiszpanów w XV wieku. Dokładne znaczenie nie jest znane, więc podaje się dwa możliwe tłumaczenia:

  • „miejsce, gdzie ziemia jest urodzajna” (cubao),
  • „wielkie miejsce” (coabana).

Istnieje też inna hipoteza. Według niej wyspę nazwano od portugalskiego miasta Cuba, a za tym stoi przekonanie, że Krzysztof Kolumb był Portugalczykiem. Ta wersja nie jest potwierdzona, więc traktuj ją jako jedną z propozycji, a nie pewnik.

W przewodnikach i na mapach spotkasz zarówno nazwy taíno, jak i hiszpańskie, dlatego warto znać obie formy najważniejszych miejsc.

Jak wyglądała historia Kuby od Taíno do niepodległości?

Pierwsi ludzie osiedlili się na Kubie około 6000 lat temu. Później przybyli Taíno, którzy jako pierwsi na wyspie uprawiali rolę na większą skalę i produkowali ceramikę. Krzysztof Kolumb dotarł na Kubę 27 października 1492 roku i nazwał wyspę Isla Juana.

Najważniejsze daty:

  • 1511: pierwsze hiszpańskie osiedle w Baracoa,
  • 1519: przeniesienie Hawany w obecne miejsce,
  • 1762: oblężenie Hawany przez Brytyjczyków w czasie wojny siedmioletniej,
  • 1868: rozpoczęcie powstania o niepodległość, które przerodziło się w wojnę dziesięcioletnią,
  • 1898: koniec hiszpańskich rządów,
  • 20 maja 1902: powstanie republiki.

W 1959 roku rewolucja zmieniła ustrój kraju. W 1962 roku doszło do kryzysu kubańskiego, który wielu historyków uważa za najbliższy moment wojny nuklearnej w czasach zimnej wojny. Te wydarzenia nadal wyjaśniają, dlaczego wiele miejsc na wyspie ma muzealny charakter.

Jak wygląda ustrój państwa Kuby?

Kuba jest państwem socjalistycznym, w którym rolę Partii Komunistycznej zapisano w konstytucji. Obecna konstytucja obowiązuje od 10 kwietnia 2019 roku. Kraj jest jedynym państwem komunistycznym poza Azją.

Dla podróżnego oznacza to kilka rzeczy:

  • działalność opozycji politycznej jest zabroniona,
  • cenzura jest rozległa, a niezależne dziennikarstwo ograniczone,
  • organizacja Reporterzy bez Granic zalicza Kubę do krajów o bardzo słabej wolności prasy.

System opieki zdrowotnej jest powszechny i daje bezpłatne leczenie wszystkim obywatelom. Słabiej wypadają niskie pensje lekarzy, słabe wyposażenie placówek i częste braki podstawowych leków. Przed wyjazdem warto zaplanować własną apteczkę i ubezpieczenie, a na miejscu nie zakładać, że usługi medyczne będą dostępne w każdej miejscowości.

Czym jest Hawana, stolica Kuby?

Stolicą wyspy jest Hawana. Miasto założono w 1519 roku, a od 1552 roku jest stolicą. Mieści siedzibę rządu i ministerstw oraz ponad sto placówek dyplomatycznych. Jest też największym miastem kraju i jego głównym portem.

Miasto składa się z trzech części: Starej Hawany, dzielnicy Vedado i nowszych dzielnic podmiejskich. Rzeka Almendares przepływa przez miasto z południa na północ i wpada do cieśniny Florydzkiej, kilka mil na zachód od zatoki. Stara Hawana od 1982 roku figuruje na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Najciekawsze jest zwiedzanie piechotą. Stara Hawana ma piękne, choć miejscami zniszczone budynki, a część z nich odrestaurowano. Wiele osób wybiera Hawanę na pierwsze dni pobytu, bo łatwo tu złapać rytm kraju. Miasto zachowało też jedne z najstarszych kamiennych fortyfikacji w Ameryce, a El Morro i twierdza San Carlos de la Cabaña przypominają o hiszpańskiej obronie portu.

Co zobaczyć w Hawanie w pierwszy dzień?

Dzień w Hawanie dobrze zacząć w Starej Hawanie, gdzie stoją najstarsze budowle i fortyfikacje. Potem warto przejść wieczorem Prado, czyli bulwarem z kawiarniami, ale pamiętaj, że ulica nie jest oświetlona w nocy.

Najważniejsze miejsca do odwiedzenia:

  • Kapitol (El Capitolio), ukończony w 1929 roku, o neoklasycznej bryle przypominającej amerykański Kapitol,
  • Muzeum Rewolucji w dawnym pałacu prezydenckim, z wystawami od czasów przedkolumbijskich po rewolucję 1959 roku,
  • fabryka cygar Partagás, z zorganizowanym zwiedzaniem,
  • Muzeum Rumu Havana Club przy Avenida del Puerto,
  • Plac Rewolucji z pomnikiem José Martiego.

Na nadmorskim Malecón widoki na miasto są najlepsze o zachodzie słońca. Godziny otwarcia muzeów sprawdź na oficjalnych stronach Muzeum Rewolucji i fabryki Partagás. Przed wizytą sprawdź je na miejscu.

Jaka jest pogoda na Kubie w ciągu roku?

Hawana ma klimat tropikalny. Poniższa tabela pokazuje średnie dzienne temperatury maksymalne i minimalne oraz sumy opadów w każdym miesiącu.

Miesiąc Średnia maks. temperatura (°C) Średnia min. temperatura (°C) Opady (mm)
Styczeń 26 19 64
Luty 26 19 69
Marzec 28 20 46
Kwiecień 29 21 54
Maj 30 22 90
Czerwiec 31 23 182
Lipiec 31 24 106
Sierpień 32 24 100
Wrzesień 31 24 144
Październik 29 23 181
Listopad 28 21 88
Grudzień 27 20 58

Najwięcej deszczu spada w czerwcu, a najmniej w marcu. Najcieplej jest w sierpniu, z maksimum 32 stopni. Więcej o warunkach na wyspie znajdziesz w artykule o pogodzie na Kubie.

Jak wygląda plaża w Varadero?

Varadero na Kubie to 20-kilometrowa plaża z drobnym, białym piaskiem i spokojną wodą. Położona jest na wschodnim wybrzeżu półwyspu i dobrze sprawdza się dla osób, które chcą odpocząć nad morzem.

W okolicy działa wiele hoteli o różnym standardzie, od trzech do pięciu gwiazdek. W mniej turystycznych miejscach wiele osób wybiera casas particulares, czyli prywatne pensjonaty. Są bardziej autentyczne, ale wymagają sprawdzenia warunków przed rezerwacją.

Dojazd z Hawany wymaga osobnego planu, bo transport zmienia się w czasie. Sposoby dojazdu to zwykle autobus, taksówka lub wypożyczony samochód. Aktualne połączenia sprawdź na oficjalnej stronie lotniska i przewoźnika na trasę do Varadero. Jeśli zależy ci na zwiedzaniu, łatwiej połączyć plażę z jednodniową wycieczką do Hawany.

Co warto zobaczyć w Trynidadzie?

Trynidad to miasto założone 23 grudnia 1514 roku przez Diega Velázqueza de Cuéllar. Razem z pobliską Doliną Młynów cukrowych od 1988 roku należy do listy światowego dziedzictwa UNESCO. Miasto zachowało kolonialny układ z brukowanymi ulicami i pastelowymi domami.

Najciekawsze miejsca:

  • Plaza Mayor, czyli plac-muzeum architektury hiszpańskiej z kutymi kratami przy oknach,
  • katedra Santísima Trinidad i Konwent San Francisco,
  • Muzeum Historii Miasta,
  • wieża Iznaga o wysokości 45 metrów, zbudowana w 1816 roku w dolinie, z której rozciąga się widok na dawne młyny cukrowe.

Główną gałęzią gospodarki miasta jest przetwórstwo tytoniu. Poza strefą turystyczną część miasta jest zaniedbana, zwłaszcza w centrum, więc planuj zwiedzanie w rejonie placu. Nad morzem leży plaża Ancón, a w odległości 20 kilometrów znajduje się park Topes de Collantes, znany z ekoturystyki.

Link partnerski Kuba: noclegi. Zobacz noclegi w okolicy

Czym jest Viñales i prowincja Pinar del Río?

Viñales to park narodowy w prowincji Pinar del Río, z górami i jaskiniami. Spośród kubańskich parków narodowych ma najlepiej rozwinięte zaplecze turystyczne. Dla wielu osób to pierwsze miejsce poza Hawaną, które wybierają na dłuższy pobyt.

Jasnoróżowy kościół z kolumnami i dwiema wieżami za ogrodzeniem, obok słup telegraficzny.
Katedra św. Rozenda w Pinar del Río Fot. Mmoyaq, CC BY-SA 3.0
Brukowany plac w miasteczku z pomnikiem, palmami, zabytkowym budynkiem z arkadami i żółtym kościołem z wieżą
Główny plac w miasteczku Viñales, widok na kościół i kolonialną zabudowę Fot. BenjiPill, CC BY-SA 4.0

Prowincja Pinar del Río jest centrum uprawy tytoniu i produkcji cygar, więc spotkasz tu plantacje i małe manufaktury. W rejonie działa też Rezerwat Biosfery Sierra del Rosario, wpisany na listę UNESCO, z miejscowościami Soroa i Las Terrazas.

Na mniejsze parki, na przykład La Güira, trzeba się przygotować, bo mają mało udogodnień. Samochód lub przewodnik ułatwia dojazd między punktami.

Czym są kubańskie cayos i Cayo Coco?

Cayos to małe wysepki i płycizny otaczające główną wyspę. Najbardziej znany łańcuch to Jardines del Rey, czyli Ogrody Króla, na którym leżą Cayo Coco i Cayo Guillermo. Są to kurorty plażowe połączone z lądem drogą.

Osobnym miejscem jest Cayo Largo, mała wyspa z ośrodkami plażowymi. Na cayos łatwiej odpocząć niż zwiedzać, bo oferta kulturalna jest tam skromna.

Przed wyborem noclegu sprawdź, jak wygląda dojazd z większego miasta i jak działa transport lokalny. Warunki zmieniają się, więc przed rezerwacją skorzystaj z oficjalnej strony kubańskiej branży turystycznej z listą hoteli.

Jakie atrakcje Kuby poza Hawaną wybrać?

Kuba ma wiele miast z ciekawą historią, a jej atrakcje wybiera się zwykle według zainteresowań. Wybór zależy od tego, czy szukasz architektury, natury, czy muzyki.

  • Cienfuegos, miasto założone przez Francuzów, które konkurowało z Trynidadem o miano głównego portu południa.
  • Santa Clara, gdzie stoi mauzoleum Ernesta „Che” Guevary i upamiętniono bitwę decydującą o zwycięstwie rewolucji.
  • Santiago de Cuba, miasto z silnymi wpływami karaibskimi i bogatą historią rewolucyjną.
  • Baracoa, nadmorskie miasteczko i dawna pierwsza stolica wyspy.
  • Camagüey, z labiryntem wąskich uliczek, kościołami i charakterystycznymi glinianymi dzbanami zwanymi tinajones.
  • Matanzas, przemysłowy port z mocnym dziedzictwem afrokubańskim.
  • Park Narodowy Ciénaga de Zapata, z bagnami, ptakami i miejscem inwazji w Zatoce Świń z 1961 roku.

Isla de la Juventud, duża wyspa na południe od Hawany, to kolejny kierunek dla osób, które chcą nurkować lub odpocząć z dala od tłumów.

Czy warto jechać na Kubę teraz?

Kuba zmienia się szybko, a stan usług, dostaw i przepisów zależy od bieżącej sytuacji. Przed decyzją sprawdź aktualne ostrzeżenia Ministerstwa Spraw Zagranicznych dla podróżujących na Kubę.

Kilka faktów pomaga ocenić sytuację:

  • Stany Zjednoczone prowadzą embargo wobec Kuby od 1960 roku.
  • W 2015 roku oba państwa przywróciły stosunki dyplomatyczne.
  • Obywatele USA mają ograniczenia w turystyce, które zmieniają się w czasie.

Przed wyjazdem sprawdź też, czy hotel i przewoźnik działają zgodnie z planem. Warto mieć zapasowe plany dla transportu i noclegu, bo w trudniejszych okresach usługi mogą być okrojone. Jeśli wyjazd ma znaczenie dla terminu, wybierz elastyczną rezerwację.

Jak płacić na Kubie?

Oficjalną walutą kraju jest peso kubańskie (CUP). W praktyce spotykane są dwa systemy płatności: krajowe peso oraz waluta obca. W części sklepów i usług można płacić tylko walutą obcą, nawet jeśli cena jest podana w pesach.

Najważniejsze zasady:

  • przed wyjazdem sprawdź, jakie waluty są przyjmowane w hotelach i sklepach,
  • nie zakładaj, że płatność kartą zagraniczną zadziała w każdym miejscu,
  • miej gotówkę na drobne wydatki, bo bankomaty bywają niedostępne.

Płatności kartami zagranicznymi są obecnie ograniczone, a aktualne zasady sprawdź na oficjalnej stronie banku lub u wydawcy karty. Więcej o pieniądzach, wizie i bezpieczeństwie znajdziesz w artykule o walucie na Kubie.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu na Kubę?

Zacznij od wyboru regionu i rodzaju wyjazdu. Jeśli chcesz zwiedzać, wybierz zachód z Hawaną i Viñales albo środek z Trynidadem. Jeśli chcesz odpocząć, rozważ Varadero lub cayos. Więcej o wyborze między objazdówką a pobytem w jednym miejscu opisano w artykule o wakacjach na Kubie.

Praktyczne informacje:

  • w turystycznych miejscach hotele mają gniazdka 110 V i 220 V, a napięcie sieci to 110 V przy 60 Hz,
  • kierunek ruchu na drogach jest prawostronny,
  • kierunkowy numer kraju to +53,
  • policja ma numer 106, pogotowie 104, straż pożarna 105.

Zanim kupisz bilety, sprawdź połączenia i wypożyczalnie samochodów na oficjalnych stronach przewoźnika lotniczego i wypożyczalni na Kubie. Taksówki i casas particulares to rozwiązania, które działają w większości miejsc turystycznych.

Kim są mieszkańcy Kuby i skąd pochodzą ich przodkowie?

Kubańczycy wywodzą się głównie z trzech grup. Każda z nich zostawiła ślad w języku, kuchni i muzyce, a zrozumienie tego pomaga w czytaniu miejskiej przestrzeni.

  • Rdzenni mieszkańcy, przede wszystkim Taíno i Ciboney.
  • Hiszpańscy osadnicy i imigranci, głównie z Andaluzji, Wysp Kanaryjskich, Galicji i Asturii.
  • Afrykanie sprowadzeni przez handel niewolnikami przez Ocean Atlantycki.

W XVIII i XIX wieku liczba osób uprowadzonych z Afryki na wyspę rosła szybko. Między 1790 a 1820 rokiem sprowadzono cztery razy więcej niewolników niż w latach 1760 do 1790. Wtedy Hawana stała się miastem, w którym czarni robotnicy zdominowali przemysł miejski.

Kuba zachowała lojalność wobec Hiszpanii, gdy inne kolonie w Ameryce Łacińskiej zbuntowały się i zakładały własne państwa. W 1812 roku doszło do powstania niewolników Aponte, ale zostało stłumione. Praktyka coartación, czyli wykupywania się z niewoli, rozwinęła się w XIX wieku i uchodzi za wyjątkowo kubańską.

Dla planującego wyjazd to tło wyjaśnia, dlaczego kultura wyspy jest tak mieszana, a w miastach słychać zarówno hiszpańskie, jak i afrokubańskie wpływy.

Zanim zapytasz

Jakie napięcie prądu jest na Kubie?
Sieć ma napięcie 110 V przy częstotliwości 60 Hz. W hotelach w miejscach turystycznych zwykle działają gniazdka 110 V i 220 V.
Po której stronie drogi jeździ się na Kubie?
Obowiązuje ruch prawostronny. Przed wynajmem samochodu warto sprawdzić zasady wypożyczalni.
Jaki numer alarmowy wybrać w nagłym wypadku?
Numer 106 to policja, 104 to pogotowie ratunkowe, a 105 to straż pożarna.
Czy w Hawanie zawsze jest dużo turystów?
Turyści odwiedzają Hawanę przez cały rok, więc w niektórych miejscach trzeba liczyć się z kolejkami i tłumem.
Ile wynosi długość plaży w Varadero?
Plaża ma 20 kilometrów długości i drobny, biały piasek.
Który miesiąc jest najbardziej deszczowy w Hawanie?
Najwięcej opadów przypada na czerwiec, a najmniej na marzec, według tabeli z tego artykułu.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też