Gdzie leży wyspa i z czego powstała?
Barbados leży na Atlantyku, w łańcuchu Małych Antyli. Jest wysunięty najdalej na południe i na wschód wśród wysp regionu Karaibów. Ma powierzchnię 439 kilometrów kwadratowych. Wyspa leży na granicy płyt tektonicznych: południowoamerykańskiej i karaibskiej.
Od najbliższych sąsiadów, Saint Vincent i Saint Lucia, dzieli ją około 160 kilometrów na zachód. Tamte wyspy to część pasma wulkanicznego. Barbados powstał inaczej, z osadów koralowych i wapienia, dlatego ma łagodniejszy krajobraz.
Około 700 tysięcy lat temu wyspa wyłoniła się z oceanu, gdy od spodu wypychała ją miękka skała z płaszcza Ziemi. Proces trwa do dziś, a wyspa podnosi się średnio o 30 centymetrów na tysiąc lat. Dawne rafy koralowe nadal kształtują wybrzeże w postaci teras i klifów.
Skąd wzięła się nazwa Barbados?
Nazwa pochodzi od portugalskiego określenia os barbados albo hiszpańskiego los barbados, czyli "brodaci". Nie wiadomo na pewno, do czego nawiązuje. Jedna wersja mówi o długich, zwisających korzeniach fig rosnących na wyspie. Inna mówi o brodatych Kalinago, dawnych mieszkańcach wyspy.
Portugalczyk Pedro Campos nazwał wyspę "Os Barbados" w 1536 roku. Wcześniej, według przekazów, wyspa nazywała się Ichirouganaim, co oznacza "zęby". Nawiązuje to do raf otaczających brzegi.
Mieszkańcy nazywają wyspę potocznie "Bim", a nazwa Bimshire pojawia się w angielskich słownikach. Mieszkańców i wyroby określa się słowem "Bajan". Wyspę nazywa się też "Little Britain" Karaibów, bo długo była brytyjską kolonią.
Jak wyglądała historia kolonii?
Angielski statek Olive Blossom dotarł na wyspę 14 maja 1625 roku. W 1627 roku przybyli pierwsi stali osadnicy z Anglii, w pobliżu dzisiejszego Holetown, wcześniej zwanego Jamestown. Od tej pory wyspa była kolonią angielską, a potem brytyjską. Pracę na plantacjach wykonywali najpierw kontraktowi robotnicy z Anglii i Irlandii, a później zniewoleni Afrykanie.
Od 1640 roku uprawiano trzcinę cukrową, sprowadzoną z holenderskiej Brazylii. Plantacje cukru rozrosły się, a drobni osadnicy zostali wykupieni albo wyjechali. Niewolnictwo zniesiono ustawą z 1833 roku. Potomkowie zniewolonych Afrykanów tworzą dziś większość społeczeństwa.
Barbados uzyskał niepodległość 30 listopada 1966 roku. Pozostał w Commonwealth, a królowa Elżbieta II była jego królową. 30 listopada 2021 roku wyspa stała się republiką z prezydentem jako głową państwa.
Stolica i port: Bridgetown
Bridgetown jest stolicą i głównym miastem wyspy. Leży w parafii Saint Michael, na południowo-zachodnim wybrzeżu, przy zatoce Carlisle Bay, gdzie działa port. Angielscy osadnicy założyli je w 1628 roku, a status miasta otrzymało w 1824 roku.

W centrum znajduje się Careenage, dawny port nad wąską zatoką. Stoją tu gmach parlamentu, plac National Heroes Square i katedra Świętego Michała i Wszystkich Aniołów. W 2011 roku UNESCO wpisało na listę światowego dziedzictwa obiekt "Historic Bridgetown and its Garrison".
W dzielnicy Garrison stoi dom, w którym nocował George Washington. Garrison Savannah leży na południe od centrum. Miasto ma mało noclegów, więc większość turystów mieszka poza nim.
Harrison's Cave: jaskinia zwiedzana tramwajem
Jedną z głównych atrakcji Barbadosu jest Harrison's Cave. Jaskinia została wspomniana w dokumentach w 1795 roku, a na nowo odkryto ją na początku lat siedemdziesiątych. Rząd uruchomił zwiedzanie w 1981 roku.
Jaskinia leży w centralnych wyżynach wyspy, na wysokości 210 metrów nad poziomem morza. Zwiedza się ją tramwajem, który przejeżdża przez podziemne komory. Największa z nich, Great Hall, ma ponad 15 metrów wysokości. Tramwaj zatrzymuje się też w miejscach zwanych The Village, The Chapel, The Rotunda i The Altar, a po drodze przejeżdża tunelem Boyce.
W The Village kilka formacji zrosło się w kolumny. Stalaktyty i stalagmity powstały z wody bogatej w wapń, która przesączała się przez wapienną skałę. W niektórych miejscach zwiedzający mogą wysiąść z tramwaju i podejść bliżej. Aktualne godziny zwiedzania sprawdź na oficjalnej stronie jaskini Harrison's Cave.
Zachodnie wybrzeże: spokój i hotele
Zachodnie wybrzeże leży na północ od Bridgetown, w parafiach Saint James, Saint Peter i Saint Lucy. Jest osłonięte, dlatego dobrze nadaje się na rodzinne wakacje na plaży. Główne miejscowości to Holetown i Speightstown. Wzdłuż wybrzeża stoi wiele hoteli i małych pensjonatów.
Holetown ma historyczne znaczenie, bo w jego pobliżu powstała pierwsza angielska osada w 1627 roku. Spacer po nadmorskich miejscowościach łączy zwiedzanie z wypoczynkiem.
Ceny hoteli i termin wyjazdu opisuje wakacje na Barbadosie. Ten region wybiera wielu odwiedzających, którzy szukają spokojnego morza.
Południowe i wschodnie wybrzeże
Południowe wybrzeże należy do parafii Christ Church. Ma wiele hoteli, barów i restauracji. Ciągnie się od Rockley przez Saint Lawrence, Oistins i Silver Sands. Saint Lawrence jest główną strefą imprez. Morze na południu nadaje się zarówno do sportów wodnych, jak i do kąpieli z dziećmi.
Wschodnie wybrzeże jest inne. Leży nad Atlantykiem, pełnym silnych fal. Jest zbyt niebezpieczne na swobodne pływanie i większości sportów wodnych. Na wschód od lotniska leży parafia Saint Philip. Jest tu mniej hoteli, wybrzeże jest surowe, a fale silniejsze.
Dla planujących wyjazd oznacza to, że wybór wybrzeża decyduje o charakterze wyjazdu. Spokój i kąpiel są na zachodzie, a życie nocne na południu.
Wnętrze wyspy: ogrody i dwory
Środkowo-wschodnia część wyspy jest mało zabudowana i malownicza. Obejmuje parafie Saint Andrew, Saint George, Saint John, Saint Joseph i Saint Thomas. Są tu ogrody botaniczne: Andromeda Gardens, Hunte's Gardens, Flower Forest i Orchid World.
Z czasów plantacji i kolonii pochodzą dwory, które można zwiedzać. Należą do nich Sunbury Plantation House oraz Codrington College w tym regionie. W Bridgetown otwarte są Wildey House i George Washington House.
Członkowie zagranicznych organizacji dziedzictwa, takich jak National Trust albo RHS, mogą dostać zniżkę w wielu miejscach. Warto zabrać ze sobą kartę członkowską. Wiele ogrodów leży w górzystej okolicy, więc przy zwiedzaniu przyda się wygodne obuwie.
Rum, krykiet i miasto
Destylarnia Mount Gay działa w Bridgetown. Barbados przez większość XX wieku pozostawał zależny od cukru, rumu i melasy. Wizytę w destylarni można połączyć ze spacerem po historycznym centrum.
Stadion krykietowy Kensington Oval również leży w Bridgetown. Krykiet ma na wyspie długą tradycję, a boisko stoi w mieście od lat.
Miasto ma też bazy do nurkowania i innych aktywności na wodzie, związanych z łodziami. Noclegów w samym centrum jest mało. Wielu odwiedzających mieszka w hotelach nad wybrzeżem i dojeżdża do miasta na jeden dzień.
Link partnerski Barbados: noclegi. Zobacz noclegi w okolicy
Jak się poruszać po wyspie?
Na Barbadosie jeździ się lewą stroną drogi. Przy wypożyczaniu samochodu trzeba się do tego przyzwyczaić. Lotnisko Grantley Adams leży 16 kilometrów na południowy wschód od centrum Bridgetown i obsługuje wyspę.
Z lotniska można dojechać taksówką, wypożyczonym samochodem albo transportem publicznym. Aktualne połączenia i bilety sprawdź na oficjalnej stronie barbadoskiego transportu publicznego. Stawki taksówek i zasady wypożyczalni sprawdź na stronie lotniska Grantley Adams.
Dojazd z lotniska do wybranego regionu zajmuje różny czas, zależnie od miejsca noclegu. Przed wyjazdem warto ustalić trasę na mapie, zwłaszcza gdy jedziesz na wschód.
Od czego zacząć planowanie?
Wyspa ma jedenaście parafii, które dzielą się na cztery regiony: Bridgetown, zachód, południe oraz centralny wschód. Zacznij od wyboru regionu. Miasto i zabytki, spokojne zachodnie wybrzeże, hotelowe południe albo mniej zabudowane wnętrze i wschód to bardzo różne wyjazdy.
Potem wybierz miejsce noclegu według regionu. Na wschodzie hoteli jest mniej, a w centrum Bridgetown prawie ich nie ma. Zaplanuj wizytę w Harrison's Cave i sprawdź godziny zwiedzania przed wyjazdem.
Pogodę i sezon opisuje pogoda na Barbadosie. Przeczytaj ten tekst przed wyborem dat, bo dobry termin zależy od tego, czego szukasz na wyspie.
Kim byli pierwsi mieszkańcy wyspy?
Ludzie mogli pojawić się na Barbadosie około 1600 roku przed naszą erą, ale o tych pierwszych przybyszach wiadomo niewiele. Stałe osiedlenie Indian datuje się na czas między IV a VII wiekiem naszej ery. Należeli do ludu Saladoid-Barrancoid, który przypłynął z Ameryki Południowej.
Około 800 roku na wyspę dotarli Arawakowie, także z południowego kontynentu. Nazwali ją Ichirouganaim, co według tłumaczeń mogło znaczyć "zęby". Nazwa nawiązuje do raf koralowych otaczających brzegi.
W XIII wieku wyspę zaczęli odwiedzać Kalinago, zwani przez Hiszpanów Caribami. Przypływali regularnie, ale nie zakładali tu stałych osad. Ich obecność łączy się z ludową wersją pochodzenia nazwy, według której Kalinago byli brodaci.
Po przybyciu Europejczyków liczba mieszkańców szybko spadała. Hiszpańskie wyprawy po niewolników zmusiły wielu Indian do ucieczki na inne wyspy. Portugalczycy w latach 1532 do 1536 wypuścili na wyspie dziki, które miały stanowić zapas mięsa dla przypływających statków. Te zwierzęta to jedyny trwały ślad ich pobytu.
Kim byli irlandzcy służący na Barbadosie?
Od czasów Cromwella, czyli w latach pięćdziesiątych XVII wieku, na Barbados trafiało bardzo wielu Irlandczyków. Część z nich była jeńcami wojennymi, część bezdomnymi, a część została uprowadzona i wywieziona wbrew woli. Sprzedawano ich jako służących na plantacjach.
Irlandzcy służący pracowali na warunkach kontraktu, po jego zakończeniu mieli otrzymać ziemię lub pieniądze. Wielu z nich traktowano jednak surowo. Plantatorzy z Barbadosu zyskali złą sławę okrucieństwa, a historycy nadal spierają się o liczby. Szacunki dotyczące wywiezionych Irlandczyków są określane jako bardzo sporne, bo zapisy z tamtych lat są niepełne.
Proceder sprzedawania ludzi do niewoli nazywano w języku angielskim "being Barbadosed", co dobrze pokazuje, jak bardzo wyspa kojarzyła się z tym zjawiskiem. Irlandczycy stanowili znaczną część białej siły roboczej, dopóki na plantacjach nie zaczęto zatrudniać na większą skalę zniewolonych Afrykanów. Gdy napływ kontraktowych robotników z Anglii i Irlandii osłabł, uprawa trzciny cukrowej opierała się już na pracy Afrykanów.
Ta część historii wyjaśnia, dlaczego społeczeństwo Barbadosu tak długo kształtowało się pod wpływem plantacji. Dziś Irlandczyków na wyspie nie ma tak wielu, ale ich dawna obecność należy do najstarszych warstw dziejów kolonii.
Jak huragan z 1831 roku zmienił wygląd wyspy?
Huragan z 1831 roku całkowicie zniszczył Barbados. Po nim nastąpił długi okres odbudowy, który w dużej mierze ukształtował wygląd wyspy. Budynki powstające wtedy mają spójny, harmonijny styl, który do dziś można zobaczyć w zabudowie.
Odbudowa przypadła na czas przemian społecznych. Od 1833 roku niewolnictwo znosiono stopniowo, dzięki połączeniu buntów, ruchów antyniewolniczych, nowych przepisów i zmian w gospodarce. Wcześniej, w 1816 roku, doszło do największego zaplanowanego buntu niewolników, czyli powstania Bussy. Zostało ono szybko stłumione, ale pokazało skalę niezadowolenia.
Plantacje trzciny cukrowej nadal decydowały o gospodarce wyspy. Przez większość XX wieku Barbados pozostawał zależny od cukru, rumu i melasy. Praca była ciężka, a warunki zatrudnienia surowe, aż do czasów powojennych reform.
Dla osoby zwiedzającej wyspę oznacza to, że wiele zabytków pochodzi z lat po katastrofie. Zanim zaplanuje się trasę po Bridgetown i okolicach, warto wiedzie
Kto mieszka na Barbadosie i jakim językiem się tam mówi?
Językiem urzędowym na Barbadosie jest angielski. Na co dzień mieszkańcy posługują się kreolem Bajan, który jest ich językiem ojczystym. Mieszkańców określa się słowami Barbadian albo Bajan, a słowo "Bajan" dotyczy także wyrobów z wyspy.
Zdecydowaną większość społeczeństwa stanowią osoby pochodzenia afrykańskiego. Ich przodkowie zostali sprowadzeni na wyspę jako zniewoleni robotnicy na plantacjach. Mniejsze grupy to osoby o mieszanym pochodzeniu, osoby pochodzenia europejskiego i osoby pochodzenia indyjskiego.
Pod względem wyznania dominuje chrześcijaństwo. Ponad jedna piąta mieszkańców nie deklaruje żadnej religii. Na wyspie żyją także wyznawcy wiary bahaickiej i islamu. Muzułmańska społeczność wywodzi się w dużej mierze od kupców z Gujaratu, którzy osiedlili się na Barbadosie, a ich potomkowie stanowią większość tutejszych muzułmanów.
Dla osoby planującej wyjazd angielski wystarcza w hotelach, na lotnisku i w większości sklepów. Znajomość kreolu Bajan pomaga lepiej zrozumieć rozmowy mieszkańców, zwłaszcza poza największymi miejscowościami i w rozmowach na ulicy.
Jak wygląda ustrój polityczny Barbadosu?
Barbados jest republiką parlamentarną o ustroju unitarnym. Od 2021 roku głową państwa jest prezydent, a rząd kieruje się premierem. Parlament składa się z dwóch izb: Senatu oraz Izby Zgromadzenia, czyli House of Assembly.
Izba Zgromadzenia powstała w 1639 roku, gdy gubernator Henry Powell ustanowił ją, aby uspokoić plantatorów. Jest to jeden z najstarszych elementów instytucji wyspy. W 1652 roku warunki kapitulacji royalistów zostały włączone do Karty Barbadosu, podpisanej w Oistins.
Samorząd miejski w Bridgetown działał krótko. W 1958 roku uchwalono ustawę o samorządzie lokalnym, która dała miastu osobną administrację z burmistrzem i radnymi. W kwietniu 1967 roku rady lokalne rozwiązano, a ich akta trafiły do rządowego archiwum i do muzeum. Od tej pory miasto i okoliczne okręgi podlegają posłom do parlamentu.
Dla planującego wyjazd oznacza to, że sprawy wyspy załatwia się przede wszystkim na szczeblu państwowym. Barbados jest też opisywany jako stabilna demokracja. Ma jeden z najwyższych wskaźników piśmienności na półkuli zachodniej, co wiele osób zauważa już podczas pierwszych kontaktów z urzędami i obsługą turystyczną.
