Gdzie leży wyspa i czym różni się od sąsiadów?
Bonaire leży na Morzu Karaibskim, około 80 kilometrów od wybrzeża Wenezueli. Wraz z Arubą i Curaçao tworzy grupę wysp ABC, ale jest od nich spokojniejsza. Ma 288 kilometrów kwadratowych powierzchni. Wyspa jest długa na około 38,6 kilometra z północy na południe i szeroka od 5 do 8 kilometrów. Stolicą i głównym portem jest Kralendijk, położony na zachodnim, osłoniętym wybrzeżu.
Teren jest w większości płaski i bez rzek. Południe wyspy to niskie tereny z solankami, a północ zajmuje surowy, suchy park narodowy. Politycznie Bonaire od 10 października 2010 roku jest specjalną gminą Niderlandów. Razem z Sint Eustatius i Saba tworzy karaibską część Niderlandów, nazywaną w skrócie BES. Wiele przepisów jest takich samych jak w Niderlandach, a resztę prawa wprowadza się etapami. Walutą jest dolar amerykański.
Wyspa leży poza głównym obszarem powstawania cyklonów tropikalnych. Dzięki temu pogoda jest stabilna przez cały rok, a sezon deszczowy jest krótki.
Jaki klimat panuje na wyspie przez cały rok?
Klimat jest tropikalny i suchy, z bardzo małymi wahaniami temperatury w ciągu roku. Dane ze stacji na lotnisku Flamingo z lat 1971 do 2000 pokazują średnią dobową temperaturę około 28 stopni Celsjusza. Woda w morzu ma średnio 26 stopni.
| Miesiąc | Średnia maks. temp. (°C) | Średnia min. temp. (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 29,5 | 24,4 | 44,4 |
| Luty | 29,7 | 24,5 | 18,3 |
| Marzec | 30,0 | 24,8 | 13,2 |
| Kwiecień | 30,4 | 25,4 | 13,2 |
| Maj | 31,0 | 26,2 | 14,8 |
| Czerwiec | 31,2 | 26,4 | 14,4 |
| Lipiec | 31,1 | 26,2 | 36,3 |
| Sierpień | 31,6 | 26,5 | 35,0 |
| Wrzesień | 31,9 | 26,5 | 37,0 |
| Październik | 31,7 | 26,3 | 67,3 |
| Listopad | 31,0 | 25,7 | 95,9 |
| Grudzień | 30,0 | 25,0 | 73,6 |
Najmniej deszczu spada w marcu i kwietniu, po 13,2 mm. Najbardziej mokry jest listopad, z 95,9 mm. Krótka pora deszczowa trwa od ostatniego tygodnia października do końca stycznia. Nawet wtedy opady są zwykle nocne lub poranne i szybko przechodzą. Od lutego do czerwca miesięczne opady są niższe niż 20 mm.
Dlaczego nurkowanie z brzegu jest główną atrakcją?
Wiele osób wybiera Bonaire właśnie dla nurkowania z brzegu. Rafa wzdłuż zachodniego wybrzeża jest od lat chroniona i jest w dobrym stanie. Można wejść do wody prosto z plaży przy hotelu, bez łodzi.
Miejsca nurkowe leżą wzdłuż całego zachodniego brzegu. Są oznaczone malowanymi, żółtymi skałami albo boją z linką. Rafa jest dość płytka, a głębokości wynoszą od 10 do 40 metrów. Łatwy dostęp sprawia, że wyspa dobrze nadaje się dla początkujących. Doświadczeni nurkowie cenią spokojne nurkowanie bez przewodnika.
Wschodnia strona wyspy leży na Oceanie Atlantyckim i jest dużo bardziej wzburzona. Nurkowanie tam jest zwykle możliwe tylko z przewodnikiem i przy spokojnej pogodzie.
Dla nurkowania z brzegu najczęściej wypożycza się samochód na dzień. Sklepy nurkowe mają wypożyczalnie butli, z których można odebrać napełnione butle i oddać zużyte. Nurkowanie w pojedynkę wymaga doświadczenia, więc lepiej mieć partnera. Mniej doświadczeni nurkowie mogą zamówić przewodnika.
Jakie zasady obowiązują w parku morskim i na Klein Bonaire?
Wokół wyspy działa Bonaire National Marine Park, zarządzany przez organizację STINAPA. Obejmuje rafy, plaże i rezerwaty zarówno na Bonaire, jak i na sąsiedniej wysepce. Przed nurkowaniem trzeba zapoznać się z zasadami parku. Opłata dotyczy każdego nurka, każdej osoby snorkelującej i każdej korzystającej z parku morskiego. Płaci się ją w sklepach nurkowych albo online, a potwierdzenie trzeba mieć przy sobie w wodzie. Aktualną wysokość opłaty oraz szczegółowe zasady parku morskiego znajdziesz na oficjalnej stronie STINAPA.

Dla większości osób wystarczy pełny skafander 3 mm przez cały rok. Buty neoprenowe są zalecane, bo wejście z brzegu prowadzi po nierównym podłożu. Klucze i portfel najlepiej wozić w wodoszczelnej torbie, bo nie zostawia się ich w samochodzie.
Klein Bonaire to bezludna wysepka leżąca 800 metrów na zachód od wyspy. Ma około 6 kilometrów kwadratowych i pas białego piasku oraz rafę. Dopłynąć tam można taksówką wodną, której aktualny rozkład sprawdzisz u przewoźnika obsługującego ten kurs. Nurkowie często dopływają tam łodzią ze sklepu nurkowego. Dla osób, które wolą pływać, dobrym dodatkiem jest katamaran na Karaibach.
Co zobaczyć w Kralendijk?
Kralendijk to stolica i główny port wyspy. Miasto było dawniej nazywane Playa, co po papiamento znaczy plaża. Nazwę Kralendijk nadali Holendrzy w 1830 roku. Mówi się tu po papiamento, ale po holendersku i angielsku rozmawia się powszechnie.

Najwięcej atrakcji Bonaire poza wodą skupia się właśnie w Kralendijk, w zasięgu spaceru. Fort Oranje zbudowano w 1639 roku, żeby bronić portu. Pasangrahan powstał około 1890 roku jako dom rodziny Debrot. Od 1980 roku jest siedzibą rady wyspy.
Na głównej ulicy handlowej, Kaya Grandi, zachowała się zabudowa z końca XIX i początku XX wieku. Sklepy mieściły się na parterze, a właściciele mieszkali na piętrze. Stary targ rybny z 1935 roku pełni dziś rolę targu owocowo-warzywnego. Warto zajrzeć też do Welcome Seat, ławki z 1923 roku, na której czekano na gości z Curaçao.
Link partnerski Bonaire: noclegi. Zobacz noclegi w okolicy
Gdzie zobaczyć flamingi i saliny?
Flamingi na Bonaire to flamingi amerykańskie, zwane też karaibskimi. Dorosły ptak ma od 120 do 145 centymetrów wzrostu i waży od 2,1 do 4,1 kilograma. Rozpiętość skrzydeł wynosi od 140 do 165 centymetrów. Ptaki często stoją na jednej nodze, z drugą podwiniętą pod ciało.
Na południowym krańcu wyspy znajdują się wielkie, wypełnione wodą słone stawy, używane do produkcji soli morskiej. Część tego terenu to sanktuarium flamingów, do którego nie wolno wchodzić. Saliny działają od 1966 roku, po modernizacji. Największy staw nosi nazwę Blue Pan.
Część obiektów solnych wchodzi do morza i tworzy miejsce nurkowe o nazwie Salt Pier. Flamingi najlepiej obserwować z zewnątrz, z dystansem, zwykle z drogi prowadzącej wzdłuż solanek. Sól z tych stawów była przez wieki głównym produktem eksportowym wyspy.
Jak zwiedzać park Washington Slagbaai?
Park Washington Slagbaai zajmuje większość północnej części wyspy. Krajobraz jest surowy i suchy, a widoki są dramatyczne. Wewnątrz parku jest 34 kilometry dróg, które są szutrowe i wyboiste. Potrzebny jest samochód terenowy albo rower górski. Dojazd z centrum zajmuje około 2 godzin.

Są tu trzy szlaki piesze, od 45 minut do 2 godzin. Przejście całego parku pieszo nie jest polecane. Teren nagrzewa się i jest suchy, więc warto przyjechać wcześnie rano, wziąć dużo wody i chronić się przed słońcem. Nie wybieraj się samotnie.
W parku żyją jaszczurki, ptaki, żółwie morskie i rafa z rybami. Brzeg przy parku jest spokojniejszy niż w pobliżu miasta, bo jest bardziej odległy. Opłata za przyrodę obejmuje zarówno park lądowy, jak i morski. Osoby, które już zapłaciły za nurkowanie, mogą mieć wejście wliczone, ale aktualną cenę wejścia sprawdzisz na oficjalnej stronie parku Washington Slagbaai.
Jak wyglądała historia wyspy?
Pierwsi Europejczycy dotarli na wyspę w 1499 roku z Alonsem de Ojedą. Hiszpanie uznali wyspę za bezwartościową, bo nie miała złóż metali. W 1515 roku część mieszkańców, Indian Caquetío, wywieziono do kopalni miedzi na Hispanioli. Hiszpanie hodowali tu bydło, głównie dla skór.
W 1602 roku powstała holenderska Kompania Zachodnioindyjska. Holendrzy zdobyli Bonaire w marcu 1636 roku, a w 1639 roku zbudowali Fort Oranje. Sól stała się głównym produktem wyspy. Pracowali tu niewolnicy, a z kamiennych chat dla nich do dziś zachowały się niskie ruiny przy solankach. Niewolnictwo zniesiono 30 września 1862 roku. Wówczas uwolniono 607 niewolników rządowych i 151 prywatnych.
Podobnie jak sąsiednie Curaçao, wyspa przechodziła w czasie wojen napoleońskich z rąk do rąk między Niderlandami a Wielką Brytanią. W czasie II wojny światowej internowano tu Niemców i Austriaków. Obóz działał od 1940 do 1947 roku, a po wojnie przekształcono go w hotel. Dziś wyspa jest częścią Niderlandów, a dawne dziedzictwo widać w architekturze miasta.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu na Bonaire?
Zacznij od terminu. Z tabeli wynika, że najmniej deszczu pada od lutego do czerwca, a krótka pora deszczowa przypada na jesień i początek roku. Najpierw ustal, czy zależy Ci na pogodzie, czy na spokojnym nurkowaniu.
Wybierz nocleg blisko zachodniego wybrzeża. Stamtąd łatwo wejść do wody z brzegu, a rafa zaczyna się od razu. Samochód przyda się na dojazd do parku, do salin i do sklepów nurkowych. Wypożyczalnie działają na wyspie.
Dobrze jest rozplanować dni. Jeden dzień warto poświęcić na nurkowanie z brzegu, jeden na park Washington Slagbaai, jeden na Kralendijk i zabytki. Dla flamingów i solanek wystarczy krótka wizyta. Przed wyjazdem sprawdź opłaty i zasady na oficjalnych stronach. Jeśli łączysz Bonaire z innym miejscem, zajrzyj do wakacji na Arubie.
